Sjoe. Die Nederlandse digkuns beleef omtrent ‘n hartseerjaar … In Julie was dit Gerrit Komrij en Rutger Kopland wat kort na mekaar gesterf het, en nou is J. Bernlef (foto), nog een van hul heel grootste digters, wat eergister oorlede is.
Op Antheneum Boekhandel se webtuiste is daar ‘n huldeblyk geplaas deur Bernlef se uitgewer, Annette Portegies. Bernlef het groot bekendheid verwerf as digter, maar ook vir sy prosawerke, soos met die roman, Hersenschimmen, wat in 1984 verskyn het. Toekenning wat Bernlef ontvang het, is onder andere: die AKO Literatuurprys (vir Publiek geheim), die Huygensprys vir sy uitgebreide oeuvre en dan natuurlik die PC Hooftprys vir sy digkuns. Verlede jaar het Bernlef ook as bedrewe vertaler ontpop met die publikasie van Tomas Tranströmer se gedigte wat hy na Nederlands vertaal het.
In haar huldeblyk het Portegies die volgende oor die ontslape digter gesê: “‘We verliezen niet alleen een geweldige schrijver maar vooral ook een lieve vriend. Iemand bovendien die, vanuit de traditie van ons huis, meedacht over de toekomst van de uitgeverij, en die jonge schrijvers hielp en adviseerde. We zullen hem verschrikkelijk missen.”
Nog ‘n besonderse huldeblyk kan by De Buren gevind word. Lees gerus ook Janita Monna se stuk wat sy enkele maande gelede oor die keur uit Bernlef se poësie, “Voorgoed: Gedichten 1960 – 2010“, vir plasing ingestuur het.
Hieronder volg ‘n gedig van J. Bernlef, asook ‘n foto wat van hom geneem was tydens Remco Campert se verjaarsdagvieringe in 2009.
***
in deze doolhof van letters
in deze doolhof van letters
zoek ik naar een gaatje
om u een stukje buitenlucht te tonen
of een kinderhandje dat hoepelt.
ik kan wel schrijven akst mik strlos
en bedoelen dat ik niet te spreken ben
maar men zal toch binnenkomen
ik moet verstaanbaar uw werkelijkheid
ontvreemden als een zakkenroller.
oh ik geniet als ik u wanhopig
naar het oude evenwicht zie grijpen
apodictisch conferencier is de dichter
een mol die ‘s nachts uw land openwroet
en ‘s morgens staat u veranderd en bevreemd
naar zijn nagelaten werk te staren
het is geen kunst
als stilstaand water diepe gronden te hebben
de dode speelgoedpop met de gebarsten kop te strelen
maar onder de oppervlakte stromend
steeds weer nieuwe huid te voelen
dit gevecht is eindeloos en zonder uitzicht
daarom verlaat de dichter zijn vers als een bedelaar.
© J. Bernlef (14 Januarie 1937 – 29 Oktober 2012)
