Jaap Goedegebuure. Lucebert aan de Wilde Kust

           ik draai een kleine revolutie af

            ik draai een kleine mooie revolutie af

            ik ben niet langer van land

            ik ben weer water

            ik draag schuimende koppen op mijn hoofd

            ik draag schietende schimmen in mijn hoofd

            op mijn rug rust een zeermeermin

            op mijn rug rust de wind

            de wind en de zeemeermin zingen

            de schuimende koppen ruisen

            de schietende schimmen vallen

 

            ik draai een kleine mooie ritselende revolutie af

            en ik ruis en ik zing

Ik kan niet zonder de zee. Hoewel ik in mijn vijfenzestigjarig bestaan talloze malen verhuisd ben, woonde ik nooit verder dan een half uur van de kust. Er moet dus wel een zoutwatergen in mijn systeem zitten.

              Toch is het in Nederland behelpen voor wie zoals ik behept is met een zucht naar de zee. De stranden zijn ook ’s winters nog te vol en te vuil, de kleur van het water wisselt tussen grijs en bruin, en het allerjammerlijkste:  er moet minstens windkracht acht staan om een schuimende en ruisende branding te genereren.

            Om aan mijn trekken te komen moet ik, zoals afgelopen zomer, een tijdje domicilie kiezen aan de oevers van de Indische Oceaan, tussen Durban en East London. Terecht heet het daar de Wilde Kust. Mensen zie je er niet of nauwelijks, badkleding is overbodig, je bent er vrijwel alleen met de dolfijnen en walvissen, en met de koeien die zo uit de bergen het strand op lopen. Meerdere malen daags kun je je onbekommerd in de branding storten.

Telkens wanneer ik daar de oude wereld van me af liet spoelen, kwam er een gedicht van Lucebert bij me op, een extatische uitbarsting van wat ik, hoewel het een groot woord is, best natuurmystiek durf te noemen. Geen groter geluk dan wat hier bezongen wordt: één te worden met water en wind en je stem op te laten gaan in het machtige ruisende koor van de zee.

Jaap Goedegebuure (*1947) was tot 2012 hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Leiden. Daarvoor vervulde hij leeropdrachten aan de universiteiten van Berlijn, Tilburg, en Nijmegen. Hij promoveerde na zijn studies Nederlandse taal- en letterkunde (Leiden) en algemene literatuurwetenschap (Utrecht) in 1981 op een onderzoek naar de poëtica van de dichter H. Marsman, Op zoek naar een bezield verband. In 1999 publiceerde hij ter gelegenheid Marsmans honderdste geboortedag een uitgebreide biografie, getiteld Zee berg rivier. Verder schreef hij monografieën over Jeroen Brouwers (Tegendraadse schoonheid) en Cees Nooteboom (Over Rituelen van Cees Nooteboom), over de literatuur van de negentiende en twintigste eeuw (Decadentie en literatuur,1987,  Nederlandse literatuur 1960-1988,1989,  Nieuwe zakelijkheid,1992) en over de relaties tussen Bijbel, religie en literatuur (De schrift herschreven,1993, De veelvervige rok,1997, Nederlandse schrijvers en religie 1960-2010, 2010). Hij is literatuurcriticus voor Trouw en Het Financieele Dagblad.