Octavio Paz. Vertaling in Afrikaans

 

Versindaba prys vir vertaalde gedigte (1)

 

Octavio Paz. Vertaling van Spaans in Afrikaans. Vert. deur De Waal Venter.

 

Heilige wurgvy

 

Die wind,

vrugtediewe

(ape, voëls, vlermuise)

strooi sade

uit die takke van ’n groot boom.

Groen en singend,

die enorme oorvloeiende beker

waar die sonne drink

dit is ’n luggevulde binneruimte.

Die sade

ontkiem,

plant vestig hom

in die leegte,

spin sy duiseling

en daarin rys hy op, swaai en sprei uit.

Jare en jare val

in ’n reguit lyn.

Hulle val

is ’n watersprong

verys in die sprong: versteende tyd.

 

Hy tas vorentoe,

stuur groot wortels uit,

krullende ledemate,

ineengevleg

swart spuite,

dit slaan

pilare in,

grawe klam galerye uit

waar ’n eggo opvlam en verdwyn,

koper-vibrasie

wat oorgaan in die stilte

van ’n gekarboniseerde son, elke dag.

Arms, toue, ringe,

warboel

van maste en kabels, gestrande seilskip.

 

Hulle klim,

kronkelende wortels

uitspreiend.

Dis ’n boskasie van hande.

Hulle soek nie die aarde nie: hulle soek ’n lyf,

weef saam in ’n omhelsing.

Die boom

is lewend ingekerker.

Sy stam

neem ’n honderd jaar om te verrot.

Sy kroon:

die kaal skedel, die gebreekte horings van ’n bok.

 

Onder ’n mantel van leeragtige blare,

’n golwing wat sing

van pienk tot oker tot groen,

opmekaar geknoop

twee duisend jaar,

kruip die wurgvy boontoe en verwurg homself.

 

 

Agtergrond

 

Octavio Paz was lief vir die Indiese kultuur en landskap en het Indië dikwels besoek. Hierdie gedig handel oor die pipal-boom wat in Indië deur baie mense as heilig beskou word. Die legende lui dat dit onder so ’n boom was dat die Boeddha tot sy groot insig gekom het.

 

Die boom is ’n tipe vy, Ficus religiosus, en is verwant aan wildevye in Suid-Afrika. Hier kom ook ’n hele paar spesies voor. Party van hulle het ook die groeiwyse van die boom soos in die gedig beskryf: sade wat voëls en ape bo in die boom los, ontkiem, skiet wortels af ondertoe en groei al hoe sterker tot hulle die boom waarop hulle groei “verwurg” en heeltemal doodmaak. – Vertaler

 

***

 

La Higuera religiosa

 Octavio Paz

 

 El viento,

            los ladrones de frutos

(monos, pájaros, murciélagos)

entre las ramas de un gran árbol

esparcen las semillas.

                        Verde y sonora,

la inmensa copa desbordante

donde beben los soles

es una entraña aéra.

            Las semillas

se abren,        

            la planta se afinca

en el vacío,

            hila su vértigo

y en él se erige y se mece y propaga.

Años y años cae

            en línea recta.

Su caída

            es el salto del agua

congelada en el salto: tiempo petrificado.

 

Anda a tientas,

            lanza largas raíces,

varas sinuosas,

            entrelazados

chorros negros,

            clava

pilares,

            cava húmedas galerías

donde el eco se enciende y apaga,

cobriza vibración

            resuelta en la quietud

de un sol carbonizado cada día.

Brazos, cuerdas, anillos,

            maraña

de mástiles y cables, encallado velero.

 

Trepan,

            se enroscan las raíces

errantes.

            Es una maleza de manos.

No buscan tierra: buscan un cuerpo,

tejen un abrazo.

            El árbol

es un emparedado vivo.

            Su tronco

tarda cien años en pudrirse.

            Su copa:

el cráneo mondo, las astas rotas del venado.

 

Bajo un manto de hojas coriáceas,

ondulación que canta

            del rosa al ocre al verde,

en sí misma anudada

            dos mil años,

la higuera se arrastra, se levanta, se estrangula.

 

Bronverwysing:

Weinberger, Eliot (Ed.) 1991. The Collected Poems of Octavio Paz.  A New Directions Book.

 

Bookmark and Share

Comments are closed.