Susan Smith. lykrede vir ‘n taal aan die vergete kant van die land

 

lykrede vir ‘n taal aan die vergete kant van die land

 

aan hierdie kant van die land op die derde vloer van die caxtongebou wat ook

die elcogebou was op die derde vloer op dieselfde derde vloer waar vóór 94

die veiligheidspolisie se kantore was waar iemand tydens ondervraging

deur ‘n venster

 

splinternuut in 2005 chris hani herdoop in hoop en ywer deur ‘n herbenoemings-

komitee gedekoloniseer nooit gerealiseer op enige muur teen enige ingang

op enige dokument nie het hani wéér gesterf dié keer deur onverskillige

hande van eie comrades in akademia ongeraak alles net futlose retoriek

in kerkstraat bly die afrikauniversiteit koloniaal getrou aan engelse heerskappy

want wat is die gewig van ‘n naam die gewig van omgee immers? en kom en

gaan soos seegetye die heerskappye van opeenvolgende besture in korrupsie

en selfverryking geldkoffers stroop

 

maar op hierdie derde vloer kamer 304 was daar afrikaans eenmaal vir 17 jaar lank

skryf dit neer dat dit nie vergeet kan word nie eenmaal vir 17 jaar lank eenmaal

geglo dat dit in die son en wind teen die see en die loei van ‘n mishoring sommige

dae oorkant die grou gebou waar ‘n vragskip dan en wan in vuil ruite reflekteer

die hawe invaar die see die wind altyd daar anders kon wees met ‘n taal uit hierdie

aarde ‘n taal wat die skuld afskud tussen swart kollegas swart studente wat my wit

hande vat wat ‘n nuwe pad stap

 

op die derde vloer met die afskilferende mure verrottende vensterrame stukkende

hysbakke vuil badkamers plafonne wat plekplek inval duiwemis en stof sif oor

swak verligte lesinglokale gebreekte banke swart en bruin studente gelate aanvaar

dis hoe dit is tot die volgende vonk #allmustfall ontbrand dat dit anders kon wees

 

anders kon wees het ek geglo die klein blink houtjies neergelê vir taal en poësie

sorgvuldig uitgepak gestapel lewensvonke aangesteek dat alles nuut kom word

en blink oë van jongmense dat ons mekaar tot in mekaar se siele vir die eerste

keer sién luister na jong bruin digterstemme omarm die afrikaoorsprong van taal

verstaan die skuld op die derde vloer waar ek geglo het woorde maak ‘n verskil ook

aan skuld aan wit medeverantwoordelikheid op die derde vloer

 

waar dit alles tot niet kom word het

 

aan die anderkant van die land brand groter vure harder loei die winde aan

die anderkant van die land brand dit by die mooi wit dorp oor taal brand dit by

die biblioteek teen die berg en ‘n land roep uit en rou      aan hierdie kant die vergete

kant sterf ‘n taal stilweg bladsy vir bladsy word ‘n paar duisend Afrikaanse boeke

stilweg geoormerk vir pulp het ‘n departement op die derde vloer in die gebou

langs die see se lyk reeds ontbind

 

© Susan Smith , 2021

 

 

Bookmark and Share

5 Kommentare op “Susan Smith. lykrede vir ‘n taal aan die vergete kant van die land”

  1. Marie Bredenkamp :

    Susan Smith: Jou woorde skeur soos bakstene deur my gemoed – ons wil nie ophou handvat, uitreik, saamwerk, dieper grawe om die taal, die eie, eie identiteit aan ‘t lewe te hou nie. Dit is ‘n verlies van pandemiese omvang: laat ons nie sommer net veras nie, maar soek na hoop in ‘n tradisionele begrafnis waar familie nog vorendag kan kom met oplossings, al weet ons die reg lê in ander hande.

  2. Elmarie van Kampen :

    My hart en siel kry seer Susan, veral terwyl ek die laaste stukkie drie keer oor gelees het…

  3. Marlise :

    Dis hartverskeurend dat hierdie verdomming, uitskakeling en marginalisering van Afrikaans plaasvind! Hier is die volledige artikel https://www.litnet.co.za/afrikaans-by-die-universiteit-van-fort-hare-maak-sy-deure-toe/

  4. Melanie Grobler :

    Wie dra die skuld? Wie neem hierdie vernederende besluite? Alhoewel ek al reeds soveel verloor het,
    soveel seer gekry het; ek die letseldraer het ‘n vars snydende letsel dwarsdeur my stomme hart. Al my liefde, liewe Susan. Melanie Grobler.

  5. Heilna du Plooy :

    Hartverskeurend, al hierdie stille verlies, maar hierdie gedig op sigself bewys hoe daar nog lewenskrag is. Mag die vernietigingsdrang iew
    ers opdroog!