’N HULDIGING Die skerpgevylde oomblik: PETRA MÜLLER
Karen de Wet
Redakteur
Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, Pretoria, 2022
Naledi, 2022
Inhoudsopgawe
Vooraf
Die posthumanistiese subjek in Petra Müller se “In die omtes van die hart en ander verbeeldings”
Louise Viljoen
Petra Müller se totemistiese verbeelding
Francois Smith
“Jakkals en Maria”, “Girlie en Alida”: mens-dierverhoudings in twee kortverhale van Petra Müller
Sonja Loots
“Die vel is liefde se moerland”: erotiek, pornografie en aporia
Marius Crous
“ek sien dit soos ’n mens met oë stip kyk na ’n prent”: sin-beeld verhoudings in Petra Müller se skryfkuns
Adéle Nel
Verhaalkuns uit die pen van ’n poëet
Susan Meyer
Petra Müller se elegiese poësie
Riëtte Botma
Skryfstemme en skrywersname by Petra Müller Grütter
Karen de Wet
Petra Müller 1935–2021
Erika Terblanche, Karen de Wet en Louis Gaigher
Essays
Petra Müller
Joan Hambidge
Die wind het haar gevang – fragmente
Melanie Grobler
Commendatio by die Eugène Maraisprys, 1980
Elize Botha
Commendatio by die Hertzogprys vir Poësie, 2005
Louise Viljoen
Commendatio by die Afrikaans Onbeperkprys, 2015
Hettie Scholtz
Die vrede van gedigte wat sing soos dolfyne
Hettie Scholtz
Die luiperd
Frederik de Jager
Foto-essay
Gedigte
Die Tao swyg – Joan Hambidge
Oëmblik – Heilna du Plooy
Begeesterd – Johann de Lange
Museumbesoek – Charl-Pierre Naudé
Infanta – Tom Dreyer
Gedig vir Petra – Marius Crous
Monet en die populier – Loftus Marais
elisium, ’n herbesoek – marlise joubert
die windvoltooide blom – dominique botha
wanneer ’n digter die vleie barvoets bewandel – Carina Stander
Petra Müller – Melanie Grobler
My mentor: Petra Müller – Thomas Deacon
Jy sal vertoef in ons oë … – Clinton V. du Plessis
Die ou digter & die see – Johann de Lange
nou gaan dit om – Breyten Breytenbach
Uitgesoekte bibliografie
Bedankings
Medewerkers
Register
VOORAF
Petronella Helena (Petra) Müller is op 27 Julie 1935 gebore, ’n tydgenoot van Marié Blomerus (1931), Ronnie Belcher (1932), Wilma Stockenström (1933), Ingrid Jonker (1933), Hennie Aucamp (1934) Wilhelm Knobel (1935), André P. Brink (1935), Adam Small (1936), Abraham H. de Vries (1937), Jeanne Goosen (1938) en uit 1939 Lina Spies, Philip de Vos, Peter Snyders, Chris Barnard, Karel Schoeman en Breyten Breytenbach. Saam met Hennie Aucamp woon sy klasse van D.J. Opperman aan die Universiteit van Stellenbosch by, terwyl ook Belcher, Knobel, De Vries en Stockenström se voorgraadse jare (1952–1955) deels met hare oorvleuel.
Alhoewel sy 22 jaar oud is toe haar eerste tydskrifverhaal verskyn, maak sy eers twintig jaar later in 1977 haar buiging op die literêre toneel met die digbundel Obool. Hiermee word Müller deel van die dekade in die Afrikaanse poësie waarin 15 vrouedigters debuteer. In 1970 verskyn die debute van Antjie Krog, Marlise Joubert, Sheila Cussons en Wilma Stockenström; in 1971 dié van Jeanne Goosen en Lina Spies; met die debute van Petra Müller, Rika Cilliers en Marlene van Niekerk in 1977 en gevolg deur Eveleen Castelyn in 1978. Aan vyf van hierdie digters word die Eugène Maraisprys toegeken, vyf van hulle word met die Hertzogprys vereer en sewe van hulle het die Afrikaanse poësie tot in die derde millennium bly verryk. Petra Müller telkens een van hulle.
Sedert 1916 is die Hertzogprys vir Poësie aan 24 digters toegeken – in 2005 aan Petra Müller.
’n Absoluut suiwer en ongerepte digter met ’n verrassende diepte en, op haar skugter manier, seker van kindsbeen al in ’n eie eksotiese verwysingswêreld. Die naaste wat mens seker ooit sou kon kom aan ’n gebore sjamaan of aardse mistikus.
In ’n huldiging van hierdie mens en skrywer, die “wyfiewolf met die heldersiende oë,” bied Die skerpgevylde oomblik akademiese perspektiewe, essays, commendatio’s, ’n foto-essay en ook vyftien huldigingsgedigte aan.
Onstilbaar op die noot van E#.
Karen de Wet
Oktober 2022