Benno Barnard: Vier voëlgedigte
Vertaal deur Daniel Hugo
Antropomorfe adelaar
Ik heb hem nooit gezien. Hij is te koninklijk
voor mijn bijziende ogen, maar omgekeerd
boort hij daarboven de binocle van zijn blik
in vluchtend eten, alvorens die vreselijke
klauwen in een steeds trager vluchtend vleselijk
schepseltje te slaan. De grofgebekte,
hij die zijn arrogante woning op een rots
heeft neergezet. Zijn door ons bedachte trots
maakt dat hij de schaamteloze gekte
van de heraldiek beheerst, een vliegend
Oostenrijk, zoiets. Ik hoor hem sussend liegen
dat zijn wiekslag het ruisen van de wind zou zijn,
hij die met allebei zijn koppen mij taxeert,
of ik nu al dan niet mensvormig ben.
Antropomorfe adelaar
Ek het hom nooit gesien nie. Hy is te koninklik
vir my bysiende oë, maar omgekeerd
boor hy daarbo die binokel van sy blik
in vlugtende voedsel, voordat daardie vreeslike
kloue ’n vleeslike skepseltjie gryp wat altyd
stadiger vlug. Die grofgebekte,
hy wat sy hooghartige blyplek gevestig
het op ’n rots. Sy trots, deur ons bedink,
maak dat hy die skaamtelose gekheid
van die heraldiek beheers, ’n vlieënde
Oostenryk, of so iets. Ek hoor hom sussend lieg
dat sy wiekslag die geruis van die wind sou wees,
hy wat met albei sy koppe my takseer
of ek mensvormig is of nie.
Roodborst (wikipedia)
Een torren-, wormen- en besseneter,
lid van de familie der muscicapidae.
Agressief, maar een begenadigd kunstenaar.
Vroeger belandde hij weleens op een bord
(zijn vlees is ‘mals en licht verteerbaar’
volgens een bron uit 1802):
pootjes omhoog, niet langer
woog op hem de zwaarte van de dingen.
Huis, tuin, auto, bomen, wolken, ik, de zon –
ze zijn één groot, ook hem behelzend iets,
waar hij soms knettergek van wordt:
hij haat het raam. Stomme weerspiegelingen.
Maar soms ook is hij zen, een zanger,
en dan interrumperen zijn 14 centimeter
het oorverdoven van het niets.
Rooiborsie (Wikipedia)
’n Kewer-, wurm- en bessie-eter,
lid van die muscicapidae-familie.
Aggressief, maar ’n begenadigde kunstenaar.
Vroeër het hy soms op ’n bord beland
(sy vleis is “sag en maklik verteerbaar”
volgens ’n bron uit 1802):
pootjies in die lug, die gewig
van dinge druk nie meer op hom nie.
Huis, tuin, motor, wolke, ek, die son –
dit is een groot geheel wat hom ook omvat,
waarvan hy soms stapelgek word:
hy haat die ruit. Simpel weerkaatsing.
Maar soms is hy ook zen, ’n sanger,
en dan onderbreek sy 14 sentimeter
die oorverdowing van die niet.
Koekoek
Zij is een schaamteloze draagmoeder die binnenwaait
bij buurvrouw en een jong baart in haar nest
(de technische term luidt broedparasiet).
En ook haar nageslacht deugt niet:
hij vreet zijn pleegouders, de heggenmus, de kleine karekiet,
kaal nadat hij al hun kinderen heeft doodgepest.
Zijn vader zit intussen in het bos en roept zichzelf
in monotone onomatopeeën (want het is vast geen rest
misplaatst verlangen naar gezinsgeluk).
En in de zomerhemel hangt een burgerlijk
soort sprookjeshuis, waarvan de voordeur telkens openzwaait
wanneer koekoek de volgende tijdseenheid zaait.
Koekoek
Sy is ’n skaamtelose surrogaatma wat inwaai
by ’n buurvrou en ’n kind baar in haar nes
(die tegniese term is broeiparasiet).
En haar nageslag deug ook nie:
hy vreet sy pleegouers, die mossie, die klein karekiet,
se kos op nadat hy al hul kinders doodgeboelie het.
Sy pa sit intussen in die bos en roep na homself
in monotone onomatopeë (want dit is beslis nie
’n bietjie misplaaste verlange na gesinsgeluk nie).
En in die somerhemel hang ’n burgerlike
soort sprokieshuis waarvan die voordeur telkens oopswaai
wanneer koekoek die volgende tydseenheid saai.
Op het kerkhof
Twee zoekende kauwen stappen
met hun handen op de rug
door een veld vol reusachtige stenen,
stom en op stramme benen.
Rondom hen namen, data, bedroefde regels.
Het schitterende grimmige korstmos
valt het menselijk alfabet aan.
Mijn kind is door het weer half uitgewist.
Tussen het gras en de wuivende margrieten
knikken twee donkere wijsgeren
alsof ze iets snappen.
In die kerkhof
Twee soekende kraaie stap
hande agter die rug
deur ’n veld met reusagtige stene,
stom en met stram bene.
Rondom hulle name, datums, droewige woorde.
Die skitterende, grimmige korsmos
val die menslike alfabet aan.
My kind is deur die weer half uitgewis.
Tussen die gras en die wuiwende magrietjies
knik twee donker wysgere
asof hulle iets snap.
Bron:
Het raadsel van de anderen, Atlas Contact, Amsterdam/Antwerpen, 2026

Prachtige gedichten, Benno, uit de dichtbundel ‘De onaanraakbare’ die ‘Het raadsel van de anderen’ afsluit (Atlas Contact, Amsterdam/Antwerpen, 2026, p. 396-446). De bundel verdient als geheel een vertaling in het Afrikaans. De vogelgedichtenreeks maakt inherent deel uit van een bijzondere compositie met een aangrijpende afsluitende titelreeks.
Baie dankie!
Benno
Dis heerlike gedigte. Dankie vir die vertalings.