Konkrete poësie

Heimrad Bäcker

Heimrad Bäcker

Met die uitsondering van Willem Boshoff se kykafrikaans is konkrete poësie maar skaars ding in ons digkuns. ‘n Meer onlangse voorbeeld is sekerlik Allooi, die tweegesprek tussen Ben Botma as kunstenaar en Bernard Odendaal as digter, wat tydens Woordfees hierdie week by die Stellenbosch Kunsgallery bekyk kan word, en dan meer spesifiek Bernard Odendaal se sms-haikoes wat hy na aanleiding van koerantberigte geskryf het. (Kyk na die voorbeelde onder aan vanoggend se Nuuswekker of lees meer op Bernard se blog. Nog haikoes is te vinde in sy gedigtekamer.)

Nietemin, in my soeke na beter begrip oor presies wat dié digstyl behels, vind ek op die New York Review of Books se webblad ‘n bespreking deur Charles Simic van ‘n fassinerende digbundel: die Oostenrykse digter, uitgewer en fotograaf, Heimrad Bäcker (1925 – 2003), se posthume bundel transcript wat deur Patrick Greaney and Vincent Kling na Engels vertaal is. Op die uitgewer, Dalkey Archive Press se webblad kry ek die volgende inligting: “transcript is a disturbing document. Using the techniques of concrete and visual poetry, Heimrad Bäcker presents quotations from the Holocaust’s planners, perpetrators, and victims. The book offers a startling collection of documents that confront us with details from the bureaucratic world of the Nazis and the intimate worlds they destroyed. Bäcker’s sources range from victims’ letters and medical charts to train schedules and the telephone records of Auschwitz. His transcriptions and reworkings of these sources serve as a reminder that everything about the Shoah was spoken about in great detail, from the most banal to the most monstrous. transcript shows us that the Holocaust was not “unspeakable,” but was an eminently describable and described act spoken about by thousands of people concerned with the precision and even the beauty of their language.”

Ter illustrasie die volgende gedig:

you are requested to leave the keys in the locks of all furniture, chests etc. as well as the keys in the locks of all interior doors. if the keys are on a separate key ring, they are to be taken off and placed in the lock of the receptacle to which they belong. to the building and hallway keys should be attached a ribbon and a piece of cardboard on which you are to write your names and apartment number and identification number. these keys are to be given to the authorized official. before leaving your residence, the list of assets that was issued to you is to be

Inderdaad, “konkrete poësie” op sy allerbeste. Volgens Charles Simic is die kumulatiewe effek van dié fragmente ‘n “harrowing experience” en sluit derhalwe sy bespreking af met die volgende opmerking: “Poetry is in the details, we usually say, but so is cruelty.” En dié uitspraak is net so van toepassing op Bernard Odendaal se sms-gedigte hier onder. Uiteraard behels die begrip “konkrete poësie” gedigte waar resonansie ontbreek, maar waarin lê die trefkrag van dié verse dan? In die buite-konteks? Ek weet nie … Dalk kan iemand dit vir my verduidelik? Want poësie is dit beslis, maar, helaas, ek beskik nie oor die vermoë om te verklaar presies hóékom nie …

***

Sedert gister oggend het Yves T’Sjoen die vyfde aflewering geplaas in sy reeks oor peritekste. Hierdie keer fokus hy op die digkuns van Roland Jooris. Dan het ons ook ‘n huldeblyk aan M.M. Walters, wat verlede jaar 80 geword het, van Daniel Hugo ontvang. Dit is in die Brieweboks geplaas.

Gepraat van die Brieweboks – Gister is die Blogfokus vir Maart bekend gemaak en vandeesmaand kyk ons na gedigte oor skilderye (of skilders). So, skryf ‘n brief aan Brieweboks en kwalifiseer vir die boekprys ter waarde van R250 by Protea Boekwinkel. Begeleidende stukke tot die Blogfokus is Carna Stander se artikel oor “Breyten Breytenbach: Die skilderdigter as mitologiese figuur” en die Indeks van die sogenaamde “beeldgedig” wat deur Johann de Lange saamgestel is en in stand gehou word.

Lekker lees en mag hierdie Dinsdag ‘n plesierige affêre wees vir jou.

Mooi bly.

LE

 

JUWELE TUSSEN ALLANRIDGE & BOTHAVILLE 31/05/2008

 

stormwatrpyp-

vonds: jweelstuke & vr-

minkte jnkvroulyk

 

PUTTOILET BY SPITSKOP, BFTN 13/01/2009

 

‘lyk’ na j gvind

duikrs in ’n puttoilet

brokkis been ’n kind

 

GEREEDSKAP IN VIERFONTEIN-DISTRIK 30/03/2009

 

boer mt ystr dood-

gslaan, 2e mt ’n graaf

& toe vee hy stoep

 

MIELIES BUITE ODENDAALSRUS 02/04/2009

 

man soos 3talig

bord by grnsdraad dryg, doodg-

moer oor milis steel

 

KIERIE VAN THABONG, WELKOM 12/05/2009

 

ouma slat klynkind

toe sy hoenrboud uit pot

gaps mt kiri pap

 

DOEKSPELD TE DAGBREEKBUURT, WELKOM 21/05/2009

 

tas mt doekspeld toe-

gsteek by moskee gelos

peutrlyk ‘sielsbom’

 

(c) Bernard Odendaal

Bookmark and Share

Comments are closed.

  •