Versindaba kompetisie vir vertaalde gedigte (12)
Wislawa Szymborksa. Vertaling van Engels, Nederlands en Pools in Afrikaans. Vert. deur René Bohnen.
Die Einde en die Begin
Na elke oorlog
moet iemand opruim.
Dit word nie sommer net vanself
weer netjies nie.
Iemand moet die puin
uit die pad uit kry
sodat die trokke vol lyke
deur kan ry.
Iemand moet waad
deur die pappery en die as,
die spiraalvere van rusbanke,
die glasskerwe,
die bloederige stukke lap.
Iemand moet ‘n balk nadersleep
om die muur te stut,
iemand moet ‘n ruit in die raam sit,
die deur in die kosyne hang.
Dit is nie fotowaardig nie
en dit neem jare.
Al die kamera’s het reeds verkas
na ander oorloë toe.
Brûe moet herbou word
en treinstasies ook.
Hempsmoue sal flenters
wees van al die oprol.
Iemand met ‘n besem in die hand
herroep hoe dit was.
Iemand anders luister en knik,
sy ore nog nie van sy kop af nie.
Maar in die daaglikse gewoel
begin mense dit alles weldra
vervelig vind.
Nou en dan sal iemand nog
‘n verroeste argument
uit die sloot haal
en in die wind slaan.
Hulle wat geweet het
waaroor dit gaan,
moet plek maak vir die
wat min weet.
En al hoe minder.
En naderhand niks.
In die gras
wat oorsaak en gevolg toegegroei het,
moet iemand lê,
met ‘n strooihalmpie in die mond
na die wolke staar.
***
Koniec i początek
Wislawa Szymborksa
Po każdej wojni
ktoś musi posprzątać.
Jaki taki porządek
sam się przecież nie zrobi.
Ktoś musi zepchnąć gruzy
na pobocza dróg,
żeby mogły przejechać
wozy pełne trupów.
Ktoś musi grzęznąć
w szlamie i popiele,
sprężynach kanap,
drzazgach szkła
i krwawych szmatach.
Ktoś musi przywlec belkę
do podparcia ściany,
ktoś oszklić okno
i osadzić drzwi na zawiasach.
Fotogeniczne to nie jest
i wymaga lat.
Wszystkie kamery wyjechały już
na inną wojnę.
Mosty trzeba z powrotem
i dworce na nowo.
W strzępach będą rękawy
od zakasywania.
Ktoś z miotłą w rękach
wspomina jeszcze jak było.
Ktoś słucha
przytakując nie urwaną głową
Ale już w ich pobliżu
zaczną kręcić się tacy,
których to będzie nudzić.
Ktoś czasem jeszcze
Wykopie spod krzaka
przeżarte rdzą argumenty
i poprzenosi je na stos odpadków.
Ci, co wiedzieli
o co tutaj szło,
muszą ustąpić miejsca tym,
co wiedzą mało.
I mniej niż mało.
I wreszcie tyle co nic.
W trawie, która porosła
przyczyny i skutki,
musi ktoś sobie leżeć
z kłosem w zębach
i gapić się na chmury.
Szymborska, Wislawa. 1993. Koniec i początek.
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/239518/koniec-i-poczatek
The End and the Beginning
Wislawa Szymborksa
After every war
someone’s got to tidy up.
Things won’t pick
themselves up, after all.
Someone’s got to shove
the rubble to the roadsides
so the carts loaded with corpses
can get by.
Someone’s got to trudge
through sludge and ashes,
through the sofa springs,
the shards of glass,
the bloody rags.
Someone’s got to lug the post
to prop the wall,
someone’s got to glaze the window,
set the door in its frame.
No sound bites, no photo opportunities
and it takes years.
All the cameras have gone
to other wars.
The bridges need to be rebuilt,
the railroad stations, too.
Shirt sleeves will be rolled
to shreds.
Someone, broom in hand,
still remembers how it was.
Someone else listens, nodding
his unshattered head.
But others are bound to be bustling nearby
who’ll find all that
a little boring.
From time to time someone still must
dig up a rusted argument
from underneath a bush
and haul it off to the dump.
Those who knew
what this was all about
must make way for those
who know little.
And less than that.
And at last nothing less
than nothing.
Someone’s got to lie there
in the grass that covers up
the causes and effects
with a cornstalk in his teeth,
gawking at clouds.
Szymborska, W. 2016. Map: Collected and Last Poems. Mariner Books. Vertaal uit die Pools in Engels deur Clare Cavanagh en Stanisław Barańczak.
The End and the Beginning
Wislawa Szymborksa
After every war
Someone has to clean up.
Things won’t
straighten themselves up, after all.
Someone has to push the rubble
to the side of the road,
so the corpse-filled wagons
can pass.
Someone has to get mired
in scum and ashes,
sofa springs,
splintered glass,
and bloody rags.
Someone has to drag in a girder
to prop up a wall.
Someone has to glaze a window,
rehang a door.
Photogenic it’s not,
and takes years.
All the cameras have left
for another war.
We’ll need the bridges back,
and new railway stations.
Sleeves will go ragged
from rolling them up.
Someone, broom in hand,
still recalls the way it was.
Someone else listens
and nods with unsevered head.
But already there are those nearby
starting to mill about
who will find it dull.
From out of the bushes
sometimes someone still unearths
rusted-out arguments
and carries them to the garbage pile.
Those who knew
what was going on here
must make way for
those who know little.
And less than little.
And finally as little as nothing.
In the grass that has overgrown
causes and effects,
someone must be stretched out
blade of grass in his mouth
gazing at the clouds.
Szymborska, W. 2001. Miracle Fair: selected poems of Wisława Szymborska. W. W. Norton and Company Inc. Vertaal uit die Pools in Engels deur Joanna Trzeciak.
Einde en Begin
Wislawa Szymborksa
Na elke oorlog
moet iemand opruimen.
Min of meer netjes
wordt het tenslotte niet vanzelf.
Iemand moet het puin
aan de kant schuiven
Zodat de vrachtwagens met lijken
door kunnen rijden.
Iemand moet waden
door het slijk en de as,
de veren van de canapés,
de splinters van glas
en de bloederige vodden.
Iemand moet een balk aanslepen
om de muur te stutten,
iemand het glas in het raam zetten,
de deur in de hengels tillen.
Fotogeniek is het niet
en het kost jaren.
Alle camera’s zijn al
naar een andere oorlog.
De bruggen moeten terug
en de stations opnieuw.
Van het opstropen
gaan mouwen aan flarden.
Met een bezem in de hand
vertelt iemand nog hoe het was.
Iemand luistert en knikt
met een nog niet afgekletst hoofd.
Maar om hen heen
duiken al gauw lieden op
die het begint te vervelen.
Soms sal iemand nog
onder een struik
doorgeroeste argumenten opgraven
en naar de vuilnishoop brengen.
Zij die wisten
waarom het hier ging,
moeten wijken voor hen
die weinig weten.
En minder dan weinig.
En tenslotte zo goed als niets.
In het gras, dat oorzaak
en gevolg overwoekert,
moet iemand liggen die
met een aar tussen zijn tanden
lui naar de wolken gaapt.
Szymborska, W. 2016. Einde en Begin: Verzamelde gedichten. Meulenhoff. Vertaal uit die Pools in Nederlands deur Gerard Rasch.
Bronverwysings:
Szymborska, W. 2016. Map: Collected and Last Poems. Mariner Books. Vertaal uit die Pools in Engels deur Clare Cavanagh en Stanisław Barańczak.
Szymborska, W. 2016. Einde en Begin: Verzamelde gedichten. Meulenhoff. Vertaal uit die Pools in Nederlands deur Gerard Rasch.
Szymborska, W. 2001. Miracle Fair: selected poems of Wisława Szymborska. W. W. Norton and Company Inc. Vertaal uit die Pools in Engels deur Joanna Trzeciak.
Van die internet:
http://wiersze.doktorzy.pl/koniec2.htm
en
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/239518/koniec-i-poczatek