Bester Meyer. Van Anderkant die Dagbreek af

 

Van Anderkant die Dagbreek af

 

“Ek sien hom ver kom, ek sien hom ver kom, van anderkant die dagbreek af.”

– Kennis van die Aand, André P Brink.

 

Dit is die twee-lettergrepige ‘hoekom’

wat vlak asemhaal in dié gedig

óm van anderkant die dagbreek af

terug te kom, hoe dan anders

kan Oleg Abramov

die spreker wees

– verteller wees –

van wat gebeur het in Bucha?

 

Hoekom is dit dat my vrou, Iryna

nou óók wens dat sý reeds reisiger

van hierdie anderkant-die-dagbreek-is?

 

Hoekom is dit dat hulle vir my, Iryna

en Pappa by die huis uitgesleep het?

Dat hulle sonder uitlokking ʼn handgranaat

in ons tempeltjie aardse goed gegooi het

– wat die huisie aan die brand gesteek het –

pappa laat naderstorm het, om te red

wat nooit te redde kon wees nie

aldus die soldate?

 

Hoekom is dit dat hulle my geen vrae

gevra het nie     niks gesê het nie –

my bloot nét beveel het om

voor hulle te gaan kniel –

my kop agteroor gepluk het –

vir oulaas in my gesig gespoeg het –

en toe reg voor Iryna die doodskoot

– van agter af –

deur die kop gejaag het?

 

Hoekom is dit dat toe Pappa

nie die brand in ons tempeltjie kon blus nie

– en soos wat ʼn 70-jarige man ook maar doen –

na my toe uitgeroep het     gesê het:

“Olef, kom help net hier” –

hulle gelag het (soos die SS van ouds)

en spottend gesê het:

“Oleg sal jou nie meer kan help nie, Ouman”

 

Hoekom is dit dat Pappa en Iryna

in ʼn naburige huis moes gaan skuil

en vir ʼn maand lank moes toekyk

hoe my lyk stuk-stuk ontbind?

 

Hoekom is dit dat daar – soos myne –

410 ander burgerlikes

se lyke

in vlak grafte lê –

én hulle ook nou

moet ronddwaal anderkant die dagbreek?

 

Hoekom is dit dat die suiwerste water in die wêreld

nie die donker bloedkol op die sypaadjie

van hierdie tipe apokalips

sal kan afwas nie?

 

Ek, Olaf Abramov,

kom van anderkant die dagbreek af

om my laaste aardse woorde

in hierdie vers te laat bewe: Hoekom?

 

(ʼn Narratief met betrekking tot die berig soos vervat:

https://www.bbc.com/news/world-europe-61003878 )

 

© Bester Meyer, 2022

 

Bookmark and Share

3 Kommentare op “Bester Meyer. Van Anderkant die Dagbreek af”

  1. Joan Hambidge :

    Hierdie vers het my geruk.
    Die oorlog raak ons almal.
    Raad: haal die motto uit, want jy bring iets na die teks wat nie nou tersaaklik is nie.
    Belangrike boek. Maar nie hier nie.

  2. Bester Meyer :

    Dankie vir die raad, Prof Hambidge. Ek verstaan. Oorspronklik het ek gedink om die plasing/gedig soos hieronder af te sluit, wat dan die gebruik van die motto beter sou verduidelik. Ook om vir die Ambramovs ‘n woord van vertroosting te probeer gee. Maar ek het dit juis uitgelos omdat ek onseker was daaroor.

    Sela

    Op ʼn donker nag, wat wou ontvlam met verlange—o,
    gelukkige kans!—
    het ek onsigbaar voortgegaan, my huis
    nou oplaas met rus.

    Duister en beskut, met die geheime leer, ver-
    sluier—o, gelukkige kans!—
    In donkerte verdoesel, my huis
    nou oplaas met rus.

    In die gelukkige nag, in geheim, toe niemand my sien
    (en) ek uitkyk op niks, sonder enige lig of gids,
    behalwe dit wat brand in my hart.

    Hierdie lig het my gelei sekerder as die lig
    van die middagson
    Na die plek waar hy (ek weet moes wie!) vir my
    gewag het—
    ʼn Plek waar niks verskyn.

    O, nag wat my gelei het, O, nág liefliker
    as die dagbreek,
    O, nag wat Beminde en Minnaar versmelt, Minnaar
    in Beminde transformeer!

    Op my bors van blomme, Heel bewaar vir slegs
    hom,
    Het hy geslaap, Ek hom vertroos, En die wind
    deur die Seders het ʼn bries laat aanwakker.

    Die bries het vanaf die toring gekom Toe ek sy
    lokke verlaat;
    Met sy tere hand is my nek verwond Én my
    bewuswording nou ten volle opgeskort.

    Verlore in vergetelheid gelaat; My gesig neergebuig
    na die Beminde.
    Alles gestaak, myself begewe, My sorge tussen
    die lelies agtergelaat.

    (Vertaling van “Stanzas of the Soul” uit Dark Night of the Soul, St John of the Cross, vertaal en redigeer deur E. Allison Peers. Image Books, 1959)

  3. Joan Hambidge :

    Dank hiervoor en vir die vertaling van St Johannes van die Kruis. Joan