Twee overzijden. Vraaggesprekken op de literaire brug tussen Afrikaans en Nederlands
Academia Press (Gent)
De brug tussen talen die genealogisch verbonden zijn, Afrikaans en Nederlands, is de ontmoetingsplek voor een gesprek tussen literaire culturen. Internationale schrijversnetwerken, vertalingen, receptieteksten en intercontinentale gesprekken bepalen de meertalige cultuurtransfer van auteurs en teksten. Deze gesprekken laten raakpunten en verschillen zien tussen politiek-historisch, maatschappelijk en cultureel volstrekt anders ingebedde literatuur- en taalsystemen. Taalverwantschap ligt aan de basis van een rijke literaire contactgeschiedenis tussen noord en zuid die ook vandaag aanleiding geeft voor boeiende culturele interacties.
In 1925 verwierf het Afrikaans een officieel statuut als ambtelijke taal van de Unie van Zuid-Afrika ten koste van het Nederlands. Hoewel het Nederlands zijn openbare functies verloor in een postkoloniaal Zuid-Afrika, laat het grensverkeer de voorbije eeuw menigvuldige culturele interacties en vormen van literaire uitwisseling zien. Tussen beide taal- en cultuurgebieden, in Zuid-Afrika en de Lage Landen, wordt ook vandaag een interculturele contactgeschiedenis geschreven.
Twee overzijden, verwijzend naar het klassieke gedicht ‘De moeder de vrouw’ van M. Nijhoff, belicht in een gesprekkenreeks met hedendaagse literaire actoren relaties tussen Afrikaanse en Nederlandstalige letteren en transmissies van teksten in beide talen.
De bundel omvat tweespraken met Zuid-Afrikaanse, Nederlandse en Vlaamse schrijvers, vertalers en ook een uitgever, dialogen waarin de rol van intercultureel bemiddelaar wordt belicht. Persoonlijke verhoudingen ten opzichte van diverse culturen in een literatuur met een verschillende dynamiek en traditie worden becommentarieerd door in totaal dertig schrijvers, vertalers en een uitgever: Benno Barnard, Simone Atangana Bekono, Zandra Bezuidenhout, Dominique Botha, Breyten Breytenbach, Robert Dorsman, Babs Gons, Peter Holvoet-Hanssen, Lynthia Julius, Antjie Krog, Tom Lanoye, Lisette Ma Neza, Danie Marais, Charl-Pierre Naudé, S.J. Naudé, Fanie Olivier, Jolyn Phillips, Alfred Schaffer, Riana Scheepers, Francois Smith, Nicol Stassen, Marlies Taljard, Marc Tritsmans, Miriam Van hee, Etienne van Heerden, Marlene van Niekerk, Eben Venter, Peter Verhelst, Gert Vlok Nel en Ingrid Winterbach.
Yves T’Sjoen is de auteur van het recent verschenen De ontdekking van het eiland. breytenbachiana (2025). Naast Breyvier. Over taal, burgerschap en Breytenbach (2023), het eerste werkschrift met kronieken over leven en werk van Breyten Breytenbach, flankeert het eilandboek de academische opstellenbundel Kwintet. Literaire dialogen tussen Afrikaans en Nederlands (2023). Over interculturele literaire vertogen tussen Afrikaans en Nederlands handelen verzamelde gevalstudies in Over grenzen/Oor grense (2009), Toenadering (2011) en Rakelings (2017). In 2026 en 2027 verschijnen in samenwerking met Alwyn Roux twee boeken met de titel Repliek: Trajecten van Zuid-Afrikaanse schrijvers in het Nederlands (2026) en Trajecten van Nederlandstalige schrijvers in Zuid-Afrika (2027).
Het gesprekkenboek Twee overzijden verschijnt in december 2025.