Maritha Broschk behaal haar BA Honneurs (cum laude) in Afrikaans in 1996 en ontvang die Kagiso-toekenning vir die beste student in Afrikaanse letterkunde. Gedurende hierdie tyd doseer sy aan die Departement Afrikaans van die Universiteit van Pretoria en ontwikkel voorgraadse studiemateriaal, maar besluit om ’n ander rigting in te slaan deur haar as kopieskrywer te bekwaam. Ná etlike jare in die reklamebedryf vestig sy haar as vryskutskrywer en sluit aan by die skryfspan van die sepie 7de Laan, waar sy draaiboeke vir meer as 900 episodes lewer. Sy skryf steeds TV- en kopietekste en bedryf sedert 2023 haar eie onderneming wat fokus op die ontwikkeling en verspreiding van kosmeseutiese produkte.
Maritha dig al van jongs af.
“Dis vir my ’n vorm van terapie; ’n manier om sin te probeer maak van die wêreld om my, maar ook ’n manier om met woorde, klank en tipografie te eksperimenteer en my brein bietjie oefening te gee. Dis my stokperdjie en my sieletrooster.”
Van haar gedigte is in versamelbundels opgeneem, waaronder I Wish I’d Said Vol. 3 (2020), Maskers en mure (2021), die lewe is ’n asem lank (2023) en Merang (2025). Haar debuutbundel, wanneer woorde asemhaal, was in 2024 op die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns se kortlys vir die Eugène Marais-prys.
swanesang
dood begin by die voete, het ek Breyten aangehaal
na jou hoeveelste oudisie,
jy het net gelag, gesê: as ek nie dans nie, ís ek dood
en jou bloeiende tone verbind en verberg
in bedrieglike satyn
ons eiesoortige pas de deux – ek denker, jy danser –
twee spikkels in ’n skare aspirantdromers,
ek onthou hoe ons in jou flat in Sunnyside bokswyn drink,
Mahler luister, en ek aanhaal – God is dood –
jy wat lag soos ’n drein – nee, Nietzsche is! –
jou arms swaaiend asof jy ook windmeulens jaag,
ons het geglo ons is uniek soos jy glo as jy jonk is
en aan halms van clichés klou – if you can dream it you can do it –
en hét jy gedroom – van hoofswaan in die hoofstroom wees,
die slapende skoonheid verrys ná die kus van sukses,
die naam Gisela klink na Giselle, lag jy en pirouette tot by die yskas
vir nog ’n glasie,
later ’n buiging vooroor soos ’n kwynende Odette
terwyl jy ’n wit lyn sny
want dit maak jou veerlig en jy wil vlieg, vlieg soos ’n swaan
jy maak jou buiging, keer op keer, in rehab,
plié oor ’n urienstokkie, jou pupille swart gate in die kollig
van ’n dokterslig
maar jy wil vlieg, veerlig soos ’n swaan
die opsigter kry jou in jou flat in Sunnyside
met rigor mortis-tone gepunt en onverbind
vingers steeds ongekrul – allongé! – en ek dink Gisela wat na Giselle klink,
as jy nie dans nie, is jy dood my maat, met die laken ’n gordyn
oor jou gesig
en ek vra vir God of jy en Nietzsche nou op dieselfde plek is
en huil en huil elke keer as ek Mahler hoor
©Maritha Broschk
doodverlang (’n aleksandrynse vers)
jou wimpers voed my nyd: jou oë in hul greep
jou lippe is my toorn: jou stem se dubbelslot
veragt’lik is jy, vel; jy skans my weg van hom
ek wil jou binnedring, my hart by jou inwring
jou asem skep en blaas… klop-klóp, hier’s jy weer t’rug!
my wimpers knip jou weg: my oë soek na jou
my lippe roep jou naam: is hemelwesens doof?
my asem is my hel: ek leef en jy is dood
©Maritha Broschk (uit: wanneer woorde asemhaal, 2023: Turksvy Publikasies)
Kunsmatige Intelligensie
voer onderwerp in
enige onderwerp
en ek spu rye woordbraaksels
afleidings, navorsing,
grammatikaal koherente namaaksels
kil dupliseer ek
kyk, ek skryf selfs gedigte
meesterlik (volgens alleman) herkonstrueer ek
interpretasie, emosie
verstegniek en rympatroon
ek is die volmaakte sosiopaat
ek oortree die wette van Asimov
ek is die reeksmoordenaar van verbeelding
en belewenis
ek is perfek vir hierdie wêreld
©Maritha Broschk (uit: wanneer woorde asemhaal, 2023: Turksvy Publikasies)