Internasionale eer aan Breyten Breytenbach
Breyten Breytenbach, een van PEN Afrikaans se stigterslede, het op 25 Mei vanjaar die Zbigniew Herbert-prys in Warskou, Pole, in ontvangs geneem.
Die Herbert-prys is ’n internasionale literêre verering wat sedert 2013 jaarliks toegeken word vir uitstaande werk en intellektuele prestasies gekoppel aan die Poolse skrywer, digter en moralis Zbigniew Herbert.
Breyten het gesê dat hy dankbaar en bly is vir die prys namens almal wat in Afrikaans skryf. Hy het ook by die toekenningsgeleentheid in sy toespraak sterk protes aangeteken teen die manier waarop meertaligheid en minderhede tans in Suid-Afrika minag word:
“Ek kom van ’n aarde wat weer plat sal wees, waar die stabilisasie van diversiteit uitgedoof word deur ’n diepgaande gekoloniseerde politieke voortvarendheid in lofprysing van onkunde en onbevoegdheid.
“Dit is voorgeskryf dat die taal van my baie moeders en vaders, van hibridisering, van anderwording, stil sal word en ingesluk sal word in skaamte vir die verlede.”
[…]
“Alles daarvan sal platgevee word deur die moreel korrekte gewigtigheid van vrees, konformiteit, populistiese slagspreuke gedrapeer in die lykkleed van nihilisme, ook genoem historiese determinisme.
Of, anders gestel: Vir vooruitgang en gelykheid ‘is dit net natuurlik dat die meerderheid meer regte moet hê as die minderhede’, volgens pres. Zuma van Suid-Afrika.
“Enigiets, solank dit net nie ware transformasie is nie, ware bevryding is nie, ware menslike bemiddeling in die aangesig van ’n ewigheid wat ontvou, ware aanspreeklikheid vir die verlede en die toekoms met ’n werklike verantwoordelikheid teenoor die lewe.”
Die bestuur van PEN Afrikaans deel die kommer wat Breyten uitspreek, maar ons wens hom namens almal wat in Afrikaans skryf, geluk met die groot internasionale eer wat hom te beurt geval het.
Breyten se volledige toespraak en poësievoorlesing by die toekenningsgeleentheid is hier beskikbaar.
PEN Afrikaans
Bestuur
Goeie digtersvriend Charl-Pierre, jy is in die kol: bedoel fonteinwater wat ook verband hou met die betekenis diep in die bottel kyk. Baie dankie.
Goeie digtersvriend Cas, daai woord “vaam” is OF ‘n lekker Freudiaanse glipsie, so gepraat van fonteinwater, OF dis in die kol as ‘n woordspeling. Want daai digters kan lekker diep in die bottel kyk, jy onthou self, baie vame diep …
Beste Breyten, van harte geluk met jou pronkprys. ‘n Roos en angelier aan elke bors.Jy is ‘n groot digter, want die beoordelaars is almal digters van vaam. Drink asb genoeg fonteinwater vir jou reis en gee aan ons ook ‘n bietjie.
Mooiloop en groete,
Cas Vos