David Lean: Die gees van die avontuur
Dr Zhivago se begin en einde
verfilm by die Aldeadávila-dam
tussen Spanje en Portugal
op soek na egte sneeu,
toe artifiseel vervaardig
met die Strelnikof-trein in ‘n ys-landskap
werklik beleef in Campo de Gómara.
Op 28 Desember 1964
word Moskou herbou in Madrid
met die yspaleis in Varikino
verfilm in Soria en die Madrid-Delicias-
treinstasie die agtergrond,
met temperature wat styg tot 25°C in Spanje;
selfs na Finland en Kanada gereis
vir ‘n koue landskap perfek.
Waarom hierdie epiese fim
buite Rusland vervaardig?
Boris Pasternak ontvang die Nobelprys
in 1958, maar die Sowjet-Unie
sien hom as verraaier. (Lean toegang geweier.)
Die koue oorlog, ‘n winterlandskap
van die siel, lei tot afsegging van dié prys.
Ná Lawrence of Arabia,
van hierdie filmiese avonturier,
met onverdrote ywer
gesoek na die regte ruimte en akteurs
om in Dr Zhivago te speel
met die hulp van Robert Bolt
tot ‘n draaiboek gesnoei.
In die ekstra-kommentaar op die film
besing Rod Steiger en Omar Sharif
sy gees vir avontuur; selfs Nicolas Roeg
as kameraman vervang, om alles nougeset
in filmiese beelde te vertaal;
met Lara se tema, musiek só melancholies,
deur Maurice Jarre gekomponeer, met balalaikas
wat die begin én slot saamsnoer.
© Joan Hambidge, 2025