Posts Tagged ‘Johann de Lange’

SALA reageer op Johann de Lange se brief

Thursday, November 11th, 2021

 

 

RESPONSE TO SALA WINNER’S “RESIGNATION OF THE SALA AWARD”

 

With great reluctance, the South African Literary Awards (SALA) accepts and respects Mr Johann de Lange’s decision to “hand over” or decline the Poetry Award as one of the winners of the said SALA 2021 category.

 

Regrettably, Mr de Lange is incorrect to think of SALA as a competition. Instead, it is a celebration of the literary craft as an instrument of artistic, creative and cultural expression within the context of our diverse and multicultural society.

 

SALA wishes to assure Mr de Lange that the Adjudication Panel comprises respected academics, cultural and language professionals who can by no means be referred to as “clumsy” or “ignorant”.

 

SALA stands by the Adjudication Panel’s decision to award 6 winners in the poetry category, whose entries were written in Afrikaans, English, isiXhosa, Setswana, Tshivenda and Sepedi.

 

These winners were selected on the strength of the literary merit of their works, and not because they represent any particular language. In our collective view, which we are confident resonates with wider society, there is no one language that is greater than or subordinate to the other.

   

SALA would have wanted to award each winner a prize greater than the equitable share of the R60 000 pool, and regret that we could not guarantee Mr de Lange a more substantial share.

 

We wish Mr de Lange well in his literary endeavors as one of the voices of our time.

 

11/11/2021

 

Johann de Lange wys SALA-Poësieprys van die hand

Wednesday, November 10th, 2021

 

 

Aan wie dit mag aangaan:

Laat hierdie dien as my amptelike van die hand wysing van die SALA poësieprys vir 2021.

Die toekenning van literêre pryse is ‘n poging om die allerbeste werk van ‘n skrywer of genre te beloon. Dit is egter nie die geval met die SALA pryse nie. Uit ‘n skrywe van SALA aan my vandag blyk dit nou dat ons álmal wenners is, & dat die prysgeld gelykop tussen my en my ‘mede-wenners’ verdeel sal word. Dit stryk nie met die publisiteit vooraf waar pertinent genoem word dat die prysgeld R60 000 is nie. Dit is misleidend & oneerlik.

Dit word duidelik dat SALA bestuur nie in beheer van die prosesse is nie, dat hulle geen benul het van wat pryse, & bekroning behels nie. Dit is alreeds problematies om verskillende tale teen mekaar te wil vergelyk.

So in my kategorie was inskrywings in Afrikaans, Engels, isiXhosa, Setswana, Tshivenda en Sepedi. Die logiese sou wees om die veeltaligheid van ons land in ag te neem & in elke taal ‘n wenner aan te wys. In stede daarvan wil dit voorkom of die keurders ‘n probleem gehad het om ‘n enkele wenner aan te wys, & elk hulle taal as wenner sou wou sien. Dié situasie is vererger deur die SALA bestuur se besluit om dan maar almal gelukkig te hou & die prysgeld soetjies-soetjies te verdeel onder al die ‘wenners’. Die faling van vanjaar se bekronings het onder meer te doen met keurders se onbekwaamheid om ‘n duidelike wenner aan te wys.

Ek het simpatie met die ander digters & skrywers. Hierdie tammeletjie is nie hulle maaksel nie, maar die lomp, onkundige administrasie van SALA. As gevolg hiervan is die SALA pryse betekenis- & waardeloos, & behoort nie met enige erns bejeën te word nie.

 

Vriendelik,

Johann de Lange

Nuwe Bundel. I Wish I’d Said… Vol. IV (anthology)

Tuesday, September 14th, 2021

 

 

 

 

I Wish I’d Said… Vol. IV

Anthology

Life under lockdown has been a dramatic event. The fourth annual AVBOB Poetry Competition coincided with the first year of the COVID-19 pandemic in 2020. Yet the competition attracted a record number of entries. An excess of 41 000 poems were entered by writers between 7 and 98 years of age. Six specially commissioned poems by established poets in each official language (66 poems with English translations) appear in this volume, as well as the three winning poems in each of South Africa’s 11 official languages (33 poems with English translations). To round out the collection, those 99 poems are completed by 4 contemporary Khoikhoi poems. As voices from the past reach into the present, so the voices in this anthology will stretch into the future, when they will be read as a reflection of this terribly interesting time. These words of beauty and balm by some of South Africa’s finest poets will offer readers a definite taste from diverse voices. The poems on these pages will comfort and console the bereft. Immerse yourself and be inspired, as these flights of imagination uplift your spirit.

 

About the compilers

Johann de Lange made his debut with Akwarelle van die dors (1982) for which he received the Ingrid Jonker Prize. In 2009 he received the Hertzog Prize for Poetry for his volume of poetry, Die algebra van nood. He lives in Cape Town.

Dr Rethabile Possa-Mogoera is a lecturer at the University of Cape Town in the school of African Languages and Literatures. She obtained her Ph.D. at the University of South Africa in 2013.

 

[Naledi 2021. Prys: R240.00. Formaat: Sagteband, 210 mm x 148 mm / A5. 360 bladsye. ISBN: 9781928530541]

 

 

Alwyn Roux. “daar was storms in haar oë”

Monday, July 26th, 2021

Twee dae, twee bundels. Die meeste sterre is lankal dood (2020) deur Johann de Lange en Bientang (2020) deur Jolyn Phillips. Een gedagte: wat ‘n uitsonderlike oesjaar het die Afrikaanse poësie nie in 2020 opgelewer nie? Albei bundels het by Human & Rousseau verskyn en is keurig uitgegee. Tog is dit twee uiteenlopende bundels.

De Lange se bundel is dié van ‘n bekwame digter. Daarvan is die titels van die onderskeie afdelings reeds sprekend, wat nie net digterlik is nie, maar ook gesofistikeerd in soverre dit met die tradisie in gesprek tree – vergelyk: (1) “Inskaduwings van die lig”, (2) “Die sysies & die spreeue”, (3) “Vergete vuur”, (4) “‘n Beiteltjie”, (5) “Alles van waarde”, en (6) “Gebedewiel”. Afdelings vier en vyf verwys die digter onderskeidelik na twee groot geeste – Van Wyk Louw en Lucebert – met wie hy reeds van sy debuutbundel, Akwarelle van die dors (1982), in gesprek is.

Phillips se bundel, ànders as dié van De Lange, skep nie die illusie van vormvastheid of beheer nie; alhoewel, dit is juis die vloeiendheid van die teks wat jou boei. Dié vloeiendheid vind ‘n oorsprong in ekstase, soortgelyk aan Julia Kristeva se Powers of horror (1982). Wanneer jy begin lees, kan jy nie anders as om iemand anders nader te wink en die opdrag te gee, Lees hier! nie. En dan moet jy net keer dat daardie persoon nie wegloop met jou bundel nie.

Waar lê die poësie? Die poëtiese moment by De Lange is te vind in presiesheid; by Phillips, in oormaat.

Is dit regverdig om te vra watter bundel jy as leser bo die ander verkies? Glo het die huis van poësie vele wonings. Maar dis nie ‘n onregverdige vraag nie. Dit vereis eerlikheid. Is jy dapper genoeg om eerlik te wees? Nee, niemand kon my nog ooit van dapperheid beskuldig nie.

Maar ek kan dit sê: Waar die ervaring by Phillips ontbreek, maak De Lange daarvoor op. Dit beteken egter nie dat ek De Lange bo Phillips verkies nie. Ook: De Lange het ek al gelees; Phillips is nuut. En het ons al ooit só ‘n verruklike stem in Afrikaans aangehoor?

 

* Die titel is ontleen aan ‘n versreël uit “//Klaas” in Bientang op bladsy 37.   

AVBOB “Ek wou nog sê”: Skakels na die hele reeks

Monday, June 7th, 2021

 

 

 

Al tien die episodes van die TV-reeks Ek wou nog sê is nou te sien op AVBOB se YouTube-kanaal by die volgende skakel:

 

https://youtube.com/playlist?list=PLxdvk8B-EWqskg19_H6uxDeBZin0NkE3N

 

Skakels na spesifieke episodes:

 

Episode 1 met Adriaan Bester (AVBOB), Marlies Taljard (Versindaba) & AVBOB Poetry Competition winners: Maretha Maartens, Maritha Broschk, Hannes Visser. Resiensie van Tussenganger (Marius Crous) deur Joan Hambidge.

https://www.youtube.com/watch?v=wxUSZCJHsPw

 

Episode 2 met Louis Esterhuizen. Resensie van Uit die kroes (Lynthia Julius) deur Joan Hambidge

https://www.youtube.com/watch?v=tfU7keYf8wI

 

Episode 3 met Jacobus van der Riet. Rensensie van Pleks van Plaas (Jerzy Koch) deur Nini Bennett.

https://www.youtube.com/watch?v=lI-Qw5FrWzI

 

Episode 4 met Diana Ferrus. Resensie van Ondertussen (Johann Lodewyk Marais) deur Joan Hambidge.

https://www.youtube.com/watch?v=Y4G2pjU4UZ8

 

Episode 5 met Johan Myburgh. Resensie van Het jy geweet ek kan toor (Jeanne Goosen) deur Nini Bennett.

https://www.youtube.com/watch?v=IxDs-r9CuSg

 

Episode 6 met Fanie de Villiers. Resensie van Grondwater (Marlise Joubert) deur Nini Bennett.

https://www.youtube.com/watch?v=utC9plELezA

 

Episode 7 met Antjie Krog. Resensie van Die meeste sterre is lankal dood (Johann de Lange) deur Joan Hambidge.

https://www.youtube.com/watch?v=Kmia3PLfTqo

 

Episode 8 met Chirchil Naudé. Resensie van By die dag (Eunice Basson) deur Joan Hambidge.

https://www.youtube.com/watch?v=SOMF_Pbz_lM

 

Episode 9 met Johann de Lange. Resensie van Die waarheid oor duiwe (Gisela Ullyatt) deur Joan Hambidge.

https://www.youtube.com/watch?v=_aIDww-Fjnc

 

Episode 10 met Lynthia Julius. Resensie van Bientang (Jolyn Phillips) deur Nini Bennett.

https://www.youtube.com/watch?v=LtNWn9GEoAw

 

Nini Bennett. Winterweelde

Tuesday, May 11th, 2021

 

 

Dis iets waaraan ek elke winter dink. Dit begin tydens die herfs met die verkleuring van boomblare na geel, oranje, rooi, ougoud of ’n pienkerige skynsel. Teoreties gesproke is die kleurstof karotienoïed – die pigment wat die plek van sterwende chlorofil inneem en bome tooi in tradisioneel ‘warm’ kleure. Winterweelde. Die dood is mooi, en sy karotien is koninklik. Hoeveel gedigte en skilderye besing nie herfs- en winterbome nie? Tog is die biologiese agente veel meer poëties as kunstenaars se mimesis daarvan. Die winterboom gebruik nou minder energie: die hele gemenebes moet die koue maande oorleef. Die dooie blare val, word humus om die grond te voed. Dan kom die wintervrugte en sitrus: oranje, rooi, geel en pienk, en dit sinjaleer ’n verhoogde produksie van Vitamien A en C om immuunsiektes teë te werk. Karotien. Vuurlelies, vuurkruid, vuurpyle en vlammende aalwyne: karotien. Veldbrande wek vuurblomme op uit die as, blomme wat as pionierspesies uit blote koolstof en wind ontwaak om met gister se vlamme te spot. Weer loop Winter se sagtewareprogram, amper asof gekodeer: karotien. ’n Rooi pigment, antosianien, word eers in die herfs vervaardig, terwyl karotien gedurende die somer teenwoordig is in die blare, maar eers met die sterwende chlorofil sigbaar word. As daar nie meer chlorofil oor is nie, word ’n populierblaar heldergeel, maar ’n esdoringblaar helderrooi.

Wanneer dit lente word in die verre noorde, kondig die Rooi Kardinaal dit eerste aan. As hy ’n instrument was, was hy ’n trompet; en as hy ’n komposisie was, was hy vir seker ’n overture.

 

The Red Mist

 

Die woud verkleur

en dra ’n stiltekleed

soos ’n kardinaal.

Herfs is die strooidood

van gode. Stamme versag

as mis asem, boaards deur

die rooi konklaaf van blare.

Stamme raak lank en dun in eerbied

en wag; krone verdwyn

soos rook in ’n houtskooltekening.

Dan vlam die hemel self

in vuuropaal en die towerwoud

word ’n katedraal.

 

© Nini Bennett. Donkerwerk, Naledi 2019

 

Vervolgens dié vers van N.P. van Wyk Louw wat altyd tydloos en klassiek sal staan in die Afrikaanse letterkunde. Uit die siklus, “Vier gebede uit jaargetye in die Boland”: 

 

Vroegherfs

 

Die jaar word ryp in goue akkerblare,

in wingerd wat verbruin, en witter lug

wat daglank van die nuwe wind en klare

son deurspoel word; elke blom word vrug,

tot selfs die traagstes; en die eerste blare val

so stilweg in die rook-vaal bos en laan,

dat die takke van die lang populiere al

teen elke ligte more witter staan.

O Heer, laat hierdie dae heilig word:

laat alles val wat pronk en sieraad was

of enkel jeug, en vér was van die pyn;

laat ryp word, Heer, laat U wind waai, laat stort

my waan, tot al die hoogheid eindelik vas

en nakend uit my teerder jeug verskyn.

 

© N.P. van Wyk Louw, Groot Verseboek Deel I, André P. Brink, Tafelberg, 2008

 

Of dalk hierdie meesterlike vers van Johann de Lange.

 

’n Blaar van Coleridge se boom

 

Net die een rooi blaar, die laaste van sy stam,

’n enkele rooi kryger, puntig soos ’n hanekam;

hy hang so lig, hy klim so hoog; – my klein rooi

vlag

wapper aan die uiterste twyg in verset teen die

gram-

skap van die winterlug: laag, omsingelend &

byna nag.

 

© Johann de Lange. Stil punt van die aarde, Human & Rousseau 2014

 

Wenners van Versindaba kompetisie vir vertaalde gedigte

Thursday, February 4th, 2021

 

 

Eerste prys

Johann de Lange

se vertaling van T.S. Eliot se “The Love Song of J. Alfred Prufrock” uit Engels in Afrikaans as “Die  minnesang van J. Alfred Prufrok”.

https://versindaba.co.za/2021/01/05/t-s-eliot-vertaling-in-afrikaans/

 

 

 

Tweede prys

 Heilna du Plooy

se vertaling van Willem van Toorn se “De Jongenskamer” uit Nederlands in Afrikaans.

https://versindaba.co.za/2020/11/24/willem-van-toorn-vertaling-in-afrikaans/

 

 

 

Derde prys

René Bohnen

se vertaling van Boerneef se “My blokfluit is van palissanderhout” uit Afrikaans in Engels.

https://versindaba.co.za/2021/01/10/boerneef-vertaling-in-engels/

 

 

 

Vierde prys

Waldemar Gouws

se vertaling van Bob Dylan se “Union Sundown” uit Engels as “Die unie se son sak” in Afrikaans.

https://versindaba.co.za/2020/11/18/bob-dylan-vertaling-in-afrikaans/

 

GEEN KORRESPONDENSIE SAL OOR DIE UITSLAG VAN HIERDIE KOMPETISIE GEVOER WORD NIE

 

 

 

 

Nuwe bundel. Johann de Lange: Duimnaelsketse

Tuesday, December 8th, 2020

Johann de Lange

Duimnaelsketse

 

Omslag

Duimnaelsketse is die tweede bundel wat sy ontstaan het in my liefde vir die kwatrynvorm. Die eerste een was Weerlig van die ongeloof wat in 2011 verskyn het.
Die kwatryn met sy gedronge segging wat uitloop op ’n epifanie, ’n insig, die een of ander soort onthulling, is saam met die sonnet (waarmee dit raakpunte het) een van die gewildste versvorms en kom voor in die werk van die antieke skrywers tot die hede. Die vorm is gepopulariseer deur Omar Khajjam met sy Roebajat.
My ervaring is dat die kwatryn saam met die skryf van ander, langer verse ontstaan, dikwels doen ek dit as vingeroefening om skryffiks te bly. My kwatryne dek al die temas wat in my werk voorkom: liefde, erotiek, kuns, die natuur, en die dood. Ek dink ook die kwatryn bevredig die moderne tydsgees waar mens nie altyd die tyd het om aan die lees van ’n langer vers of bundel te bestee nie. Dit dien as ’n soort voëlvlug oor die temas waarmee die digter gemoeid is.

 

Oor die outeur

Johann de Lange is op 22 Desember 1959 in Pretoria gebore.

Hy debuteer in 1982 met die digbundel Akwarelle van die dors waarvoor hy in 1983 die Ingrid Jonkerprys vir debuutpoësie ontvang. Daarna volg Waterwoestyn (1984), Snel grys fantoom (1986), Wordende naak (1988) waarvoor hy die Rapportprys vir Poësie ontvang, Nagsweet (1990), Vleiswond (1993) en Wat sag is vergaan (1995). In 1996 maak hy sy prosadebuut met Vreemder as fiksie. Sy tweede kortverhaalbundel is Tweede natuur (2000).

In 1997 stel hy ’n bloemlesing gay kortverhale uit die laaste honderd jaar saam getiteld Soort soek soort, en in 1998 ‘n bloemlesing erotiese poësie saam met Antjie Krog, getiteld Die dye trek die dye aan.

Benewens die Ingrid Jonker- en Rapportprys vir Poësie wat vir individuele bundels toegeken is, ontvang Johann de Lange ook die Pankratorprys vir sy gedig “Skerpskutter” in ’n internasionale poësiekompetisie deur UNESCO uitgeskryf, en ’n Avanti-toekenning vir sy draaiboek oor die lewe van Ingrid Jonker (“Verdrinkte hande”).

Sy vertalings van Afrikaanse gedigte verskyn onder meer in The Penguin book of Southern African Verse (1989), Breaking the silence – a century of South African women’s poetry (1990), Soho Square: a collection of new writing from Africa (1992), The heart in exile: South African poetry in English 1990-1995 (1996) en The lava of this land: South African Poetry 1960-1996 (1997). In 2007 verskyn The wisdom of water, ’n keur uit sy vertalings van Wilma Stockenström se gedigte.

 

[Naledi 2020]